Tehlikeli Maddelerin Etiketlenmesi
Tehlikeli madde etiketi nedir?
Tehlikeli maddelerin güvenli taşınması ve depolanması sürecinde etiketleme, kritik bir rol üstlenmektedir. Bu etiketler, genellikle baklava biçiminde ve kare formunda olup, paketlenen maddenin ait olduğu tehlike sınıfını açıkça belirtmek amacıyla kullanılır.
Bir tehlikeli madde ambalajında bulunması gereken temel bilgiler şunlardır;
- Maddenin sınıfını gösteren tehlike etiketi,
- Uluslararası tanınırlığı olan UN numarası ve taşıma ismi,
- Gerekli uyarı işaretleri ve semboller
Tehlikeli maddeler yalnızca uluslararası anlaşmalarca belirlenmiş ve UN onaylı ambalaj sistemleri ile taşınmalıdır. Bu ambalajlara yerleştirilen UN etiketleri ve uyarı işaretleri, aşağıdaki güvenlik hedeflerinin sağlanmasına katkı sunar:
- Taşıma ve depolama süreçlerinde olası risklerin önüne geçilmesi
- Üreticiden nihai kullanıcıya kadar geçen süreçte tüm taraflar için güvenlik sağlanması
- Olası çevresel zararların önlenmesi
Tehlikeli yük etiketleri hangi bilgileri içerir?
Sıvı içeren tehlikeli maddeler ambalajlandığında, dökülme ve sızıntı riskini önlemek amacıyla, paketin üzerine yön okları yerleştirilmelidir. Bu uygulama, maddenin doğru pozisyonda taşınmasını garanti altına alır. Ancak bazı istisnai durumlar, uluslararası düzenlemelerce belirtilmiştir. Örneğin, termometrelerde bulunan cıva veya alkol gibi maddeler için özel kurallar geçerli olabilmektedir.
Şekil1: Sıvı madde içeren paketlere eklenen yön okları
Şekil:2 Çevreye zararlı madde içeren paketlere eklenmesi zorunlu etiket
Yüksek sıcaklıkta taşınması gereken tehlikeli maddelerin ambalajlanması durumunda, Şekil 3'te yer alan uyarı etiketinin, paket üzerine açıkça görülebilecek şekilde eklenmesi zorunludur. Bu etiketin kullanımı, yalnızca içeriğin belirli sıcaklık eşiklerini aşması durumunda geçerlidir; sıvı maddeler için 100 °C ve üzeri, katı maddeler için ise 240 °C ve üzeri sıcaklıklarda uygulanır. Uyarı etiketinin tasarımı, kırmızı renkli, eşkenar üçgen biçiminde olmalı ve her bir kenarı en az 250 mm uzunluğunda olacak şekilde standartlara uygun biçimde hazırlanmalıdır. Bu uygulama, taşımacılık sırasında yüksek sıcaklık kaynaklı risklerin önlenmesi ve iş güvenliği açısından büyük önem taşır.
Şekil 3: Yüksek Sıcaklık Taşıma Etiketi
Sınıf 7 kapsamında yer alan radyoaktif maddeler için kullanılan etiketler, taşıdıkları radyasyon seviyesine göre üç kategoriye ayrılmış olup, her bir kategoriye özel renk kodlamasıyla etiketlenmektedir. Kategori I için düşük radyasyon düzeyine sahip maddelerde beyaz zeminli etiket, Kategori II için orta seviyede radyasyon içeren maddelerde üst yarısı sarı, alt yarısı beyaz renkte etiket, Kategori III için ise yüksek radyasyon seviyesine sahip maddelerde sarı-beyaz etiket kullanılmalıdır. Etiket üzerinde, ait olduğu kategori numarası açıkça belirtilmeli ve kullanılan etiket, ilgili maddenin radyasyon düzeyine uygun olmalıdır. Hangi sınıfa aitse, o sınıfa özel olarak Şekil 4’te gösterilen etiketin kullanılması zorunludur.
Şekil 4: Radyoaktif Malzeme Etiketleri
Tehlikeli maddelerin paketlerinin ambalaj, IBC ya da tank konteyner olduğunu daha önce ifade etmiştik. Tüm paketleme gruplarında tehlikeli madde sınıflandırma etiketi Tehlikeli maddeyi ifade eden tüm bilgiler yer almalıdır. Buna göre tehlikeli madde içeren paketlerin etiketlemeleri örneklendirilmiştir. Tehlikeli maddelerin paketlemelerinde yer alan etiketleme ve işaretleme paket cinslerine göre değişmektedir. Bunlardan bazıları aşağıdaki gibi belirtilebilir; ambalajlama yapılmış ise etiketleme ambalajın tek tarafına yapılması yeterlidir. IBC ile yapılmış ise iki tarafına etiketleme yapılması gereklidir. Konteyner ile taşınıyor ise konteynerin dört tarafına da etiketleme yapılmalıdır. (Konteyner çok modlu taşımacılıkta kullanıldığından hangi tarafı açıkta kalarak yerleştirildiği bilinemediğinden her tarafına etiketleme yapılmaktadır.
Tehlikeli maddelerin doğru şekilde etiketlenmesi, hem yasal zorunlulukların yerine getirilmesi hem de insan sağlığı, çevre ve iş güvenliğinin korunması açısından kritik bir adımdır. Etiketleme sürecinde yapılan bir hata, ciddi güvenlik riskleri doğurabileceği gibi yasal yaptırımlara da neden olabilir. Firmamız, ADR ve ilgili uluslararası düzenlemeler çerçevesinde tüm tehlikeli madde etiketleme, paketleme ve taşıma süreçlerinde profesyonel danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Siz de işletmenizin güvenliğini ve mevzuata uyumunu sağlamak için bizimle iletişime geçebilir, uzman ekibimizden destek alabilirsiniz.
