TMGD Nedir?
TMGD Nedir?
Tehlikeli maddelerin karayolu, demiryolu, deniz ve havayolu ile taşınması; uluslararası ADR, RID, IMDG Code ve IATA DGR hükümleriyle sıkı biçimde düzenlenmiştir. Bu kompleks kuralların şirket süreçlerine eksiksiz yansıtılmasından sorumlu kişi Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) olarak tanımlanır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın yürürlükteki “Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hizmetleri Yönetmeliği” TMGD’nin görev kapsamını, işletmelerin danışman istihdam yükümlülüklerini ve denetim mekanizmalarını ayrıntılı biçimde ortaya koyar. Yönetmeliğin amacı, insan sağlığını ve çevreyi koruyacak kurumsal güvenlik kültürünü tesis etmek ve lojistik hatalar nedeniyle doğabilecek kesinti, dava ve itibari kayıplarını önlemektir.
TMGD Görev ve Sorumlulukları
Bir TMGD, işletmenin tehlikeli madde akışını baştan sona analiz eder; sınıflandırma, ambalaj seçimi, etiketleme, depolama, yükleme boşaltma ve taşıma evraklarındaki tüm adımların yönetmeliğe uygun yürütülmesini sağlar. Kazaların veya mevzuata aykırı durumların önlenmesi için risk değerlendirmesi yapar, acil durum planları hazırlatır, personeli düzenli aralıklarla eğitir ve yılda en az bir kez Bakanlığa sunulan kapsamlı faaliyet raporunu kaleme alır. Mevzuat, aynı danışmanın en fazla beş işletmeye hizmet vermesine, danışmanlık firmaları (TMGDK) bünyesindekilerin ise on işletmeyle sınırlandırılmasına izin verir; böylece danışmanın her firmaya yeterli zaman ayırması güvence altına alınır.
TMGD Zorunlu mu?
Evet, Türkiye’de bir takvim yılı içinde ADR kapsamındaki tehlikeli maddelerle 20 ton ve üzeri işlem yapan tüm işletmeler, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) istihdam etmek veya yetkili bir TMGDK’dan hizmet almak zorundadır.
Zorunluluk kapsamına giren işlemler şunlardır:
- Gönderen
- Alıcı-Gönderen
- Yükleyen
- Dolduran
- Boşaltan
- Paketleyen
İstisnalar ve özel durumlar:
Sadece taşımacılık yapan işletmeler, eğer taşıma yetki belgelerinde kayıtlı araçlarının toplam taşıma kapasitesi 50 tonun altında ise TMGD bulundurmak zorunda değildir.
Sadece “Alıcı” ve/veya “Tank konteyner/portatif tank işletmecisi” faaliyet konulu TMFB’ye sahip işletmeler,
Ancak Sınıf 1 (patlayıcı) ve Sınıf 7 (radyoaktif) maddelerle çalışan işletmelerde miktar sınırı aranmaksızın TMGD zorunludur.
Daha detaylı bilgi için Hangi Sektörler TMGD Almak Zorundadır blog yazımızı inceleyebilirsniz.
TMGD Belgesi Nasıl Alınır?
Danışman adaylarının dört yıllık lisans diplomasına sahip olmaları, Bakanlık tarafından yetkilendirilen eğitim merkezlerinde 64 saatlik yüz yüze programa katılıp devamsızlık oranını %10’un altında tutmaları ve ardından gerçekleştirilen merkezi sınavda en az 70 puan almaları gerekmektedir. Sertifika e-Devlet üzerinden dijital olarak düzenlenir ve beş yıl geçerlidir; süresi dolmadan önce bir yenileme eğitimine katılmak ve yeniden sınava girmek zorunludur.
TMGD Eğitim İçeriği
Yeni müfredat; ADR’nin genel hükümlerinden başlamak üzere tehlikeli madde sınıflandırması, UN numarası ve ambalaj grubu seçimi, karışık yükleme kuralları, taşıma belgelerinin elektronik düzenlenmesi, atık tehlikeli maddelerin yönetimi, emniyet planı oluşturma ve vaka temelli risk analizi çalışmaları gibi başlıklara odaklanır. Eğitimin son iki gününde, gerçek kaza dosyaları incelenerek sahada sık rastlanan hataların kurumsal süreçler içinde nasıl bertaraf edileceği uygulamalı atölyelerle gösterilir. Böylece danışman adayı yalnızca mevzuatı ezberlemekle kalmaz, işletmelerde karşılaşacağı pratik sorunlara çözüm geliştirme becerisi de kazanır.
TMGD Yönetmelik ve Güncel Düzenlemeler
6 Şubat 2025 tarihli Resmî Gazete değişikliği, tehlikeli madde faaliyet belgesi (TMFB) bulunan ancak danışman bulundurma zorunluluğu olmayan küçük ölçekli işletmelerin bazı dokümantasyon yükümlülüklerini 31 Aralık 2025’e kadar ertelemiştir. Bunun dışındaki tüm işletmeler için TMGD hizmeti alma zorunluluğu yürürlüktedir ve uyumsuzluk halinde ADR ihlal başlıkları doğrultusunda idari para cezaları ile geçici faaliyet durdurma kararları uygulanabilmektedir.
